Cảm nhận về bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu – Bài làm 1 của một bạn học sinh chuyên Văn trường THPT Phan Huy Chú Hà Nội

Một trong những mốc lịch sử quan trọng của dân tộc là sự thắng lợi của chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Sau chiến thắng quyết định ấy, hiệp định Giơ – ne – vơ được kí kết, hòa bình lập lại ở miền Bắc nước ta, những người kháng chiến từ căn cứ miền núi trở về miền xuôi, Trung ương Đảng và Chính phủ rời chiến khu Việt Bắc về lại Thủ đô. Chính sự kiện trọng đại mang tính lịch sử này, Tố Hữu đã sáng tác bài thơ Việt Bắc.

Tố Hữu là một nhà thơ xuất sắc của nền thi ca hiện đại, là lá cờ đầu của thơ ca cách mạng Việt Nam. Với nhiều đóng góp trong nghệ thuật thì Việt Bắc là một trong những thành tựu xuất sắc đỉnh cao của thơ ca kháng chiến.

Loading...

Với cảm xúc chủ đạo là diễn tả cuộc chia ly đầy bâng khuâng lưu luyến, nỗi lòng kẻ ở người đi, bài thơ đã tái hiện lại thời kỳ gian khổ mà hào hùng, thể hiện nghĩa tình sâu nặng của con người kháng chiến với người dân Việt Bắc, với quê hương cách mạng. Đây cũng là nội dung chính của tác phẩm này mà tác giả muốn gửi gắm tới người đọc. Với cách tái hiện lại những kỉ niệm, những cảnh vật, con người nơi Việt Bắc, tác giả đã khắc họa chân thành cuộc sống và chiến đấu nơi chiến khu ân nặng nghĩa tình. Đồng thời, song hành với tình cảm chân thành ấy, Tố Hữu đã  khéo léo vẽ lên bức tranh thiên nhiên, con người Việt Bắc bằng lời thơ của chính mình. Bức tranh ấy không chỉ được khác họa qua lời của người ra đi mà còn của cả người ở lại nữa.

Nét nổi bật trong tác phẩm này cũng là nét độc đáo về nghệ thuật. Đầu tiên là thể thơ quen thuộc của dân tộc: lục bát. Thể thơ này đã được Tố Hữu sử dụng thành thục và điêu luyện. Tác giả sử dụng kết cấu đối đáp thường thấy trong ca dao dân ca truyền thống. Cũng chính vì điều này đã giúp cho bài thơ dễ đi vào lòng người, dễ nhớ, dễ thuộc. Đặc biệt hơn, tác giả không máy móc trong sử dụng thể thơ mà ông sử dụng một cách sáng tạo. Bằng thể thơ truyền thống này, ông đã diễn tả một cách phong phú tình cảm của mình đối với quê hương, con người, tổ quốc cách mạng.

Nét nổi bật thứ hai về nghệ thuật của bài thơ này là sự sử dụng biến hóa linh hoạt cặp đại từ "mình – ta". Với sắc thái ngữ nghĩa biểu cảm phong phú được khai thác có hiệu quả, cặp đại từ này đã đem lại thành công không nhỏ cho tác phẩm. Nó không chỉ tạo giai điệu, nhịp điệu cho tác phẩm mà còn tạo sự gần gũi, thân thiết, chân thành cho lời thơ của Tố Hữu.

Và thành công không thể thiếu đối với bất kỳ tác phẩm nào đó là các  biện pháp tu từ như: so sánh, ẩn dụ, tượng trưng, hoán dụ… quen thuộc. Nhưng thành công của Tố Hữu trong sử dụng các biện pháp truyền thống này đó là ông đã đặt những hình ảnh tượng trưng trong văn học theo cách cảm, cách nghĩ của nhân dân, của người dân miền núi. Ông không liên tưởng quá cao siêu mà chỉ là những hình ảnh thân thuộc đối với xóm bản.  

Xem thêm:  Phân tích bài Mộ (Chiều tối) của Hồ Chí Minh - Văn mẫu lớp 11

Tóm lại, bài thơ Việt Bắc rất điển hình cho phong cách thơ của Tố Hữu: mộc mạc, giản dị, quen thuộc, gần gũi. Việt Bắc như một khúc tình ca về cách mạng, về cuộc kháng chiến và con người kháng chiến, vừa là khúc hát tâm tình, vừa là bản tổng kết về mười lăm năm kháng chiến gian khổ, một bản anh hùng ca về cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện vẻ vang của dân tộc.

Loading...

Cảm nhận về bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu – Bài làm 2

Tố Hữu là người đại diện xuất sắc của thơ ca cách mạng Việt NAm và cũng là nhà thơ có phong cách riêng trong sáng tác. Tô Hữu có giọng thơ trữ tình đằm thăm, các sáng tác của ông luôn gắn liền với các chặng đường quan trọng của lịch sử dân tộc. Vì vậy thơ Tố Hữu vừa đậm đà tính dân tộc nhưng không tách rời tính hiện đại.

“Việt Bắc” là đỉnh cao của thơ TH, được sáng tác sau chiến thắng ĐBP , miền Bắc được hoàn toàn giải phóng . Những cơ quan Chính phủ rời Việt Bắc về thủ đô Hà nội.TH đã viết bài thơ để ôn lại một thời kì kháng chiến gian khổ và hào hùng, thể hiện nghĩa tình sâu nặng của những con người kháng chiến đối với nhân dân VB, đối với quê hương cm. Đoạn trích trong SGK Ngữ Văn lớp 12 nằm ở phần I của bài thơ VB. Trong bề bộn của những kí ức và hoài niệm, bức tranh sáng, đẹp về VB hiện ra trong nỗi nhớ của người về xuôi như một dấu son tươi nguyên của kỉ niệm:

” Ta về, mình có nhớ ta

Ta về, ta nhớ những hoa cùng người

Rừng xanh, hoa chuối đỏ tươi

Đèo cao nắng ánh rao gài thắt lưng

Loading...

Ngày xuân mơ nở trắng rừng

Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Ve kêu rừng phách đổ vàng

Nhớ cô em gái hái măng một mình

Rừng thu trăng rọi hoà bình

Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung.”

Câu đầu đoạn thơ như là lời ướm hỏi đầy lưu luyến của người ra đi đối với người ở lại. “Ta về mình có nhớ ta”. Câu trên là câu hỏi không cần câu trả lời, nó được nếu ra như một cái cớ cho sự giãi bày tâm tình ở câu dưới : “Ta về ta nhớ những hoa cùng người”. Nhớ hoa là nhớ tới cái đẹp của thiên nhiên VB, mà cái đẹp của VB lại không thể tách rời cái đẹp của con người VB. Vì vậy , như một cặp song hành đối xứng, hễ nhớ dến người thì hiện bóng hoa, hễ nhớ về hoa thì hiện lên dáng người.

Tám câu thơ tiếp theo vẽ ra bức tranh tứ bình về bốn mùa ở VB. Trong nền thơ ca và văn học VN, bức tranh tứ bình xuất hiện không ít , như khung cảnh ” trông bốn bề” trong “Chinh phụ ngâm” ( Đoàn Thị Điểm ) , đoạn ” buồn trông” trong “Kiều ở Lầu Ngưng Bích” ( Nguyễn Du ) , hay ở dòng hồi tưởng về quá khứ huy hoàng của con hổ trong “Nhớ rừng” ( Thế Lữ ). Thế nhưng, trong VB, bức tranh bốn mùa hiện lên với vẻ đẹp và sắc thái thiên nhiên rất riêng theo trình tự : Đông – Xuân – Hạ – Thu.

Xem thêm:  Nghị luận xã hội về mái ấm tình thương - Văn mẫu lớp 12

Bước vào khung cảnh mùa đông VB, đôi mắt ta như bị choáng ngợp bởi sắc xanh bạt ngàn của núi rừng. Đâu đó hình ảnh hoa chuối bập bùng như những bó đuốc làm cho không gian trở nên ấm áp, xua tan đi vẻ lạnh lẽo, hoang vu vốn có của mùa đông. Trong ánh nắng dàn trải khắp không gian, ta thấy ánh lên tia sáng từ chiếc dao gài thắt lưng của một người lao động. Người đứng trên đỉnh đèo cao, nắng từ trên cao chói xuống dao ở thắt lưng, lóe sáng, Nó tạo ra một dáng vẻ vững chãi và khí thế của người làm chủ núi rừng.

Chuyển sang mùa xuân, màu xanh của cỏ cây nhường chỗ cho màu trắng tinh khiết , mơ mộng của hoa mơ. Hình ảnh mơ nở trắng xóa cả một rừng làm ta liên tưởng tới cảnh đẹp thiên nhiên khi Bác về nước:

” Ôi sáng xuân nay, xuân 41

Trắng rừng biên giới nở hoa mơ

Bác về …Im lặng, con chim hót

Thánh thót bờ lau, vui ngẩn ngơ”

(Theo chân Bác – Tố Hữu )

Trên nền không gian trong sáng, tinh khôi đó, hình ảnh người đan nón cần mẫn, cẩn trọng chuốt từng sợi giang tạo cho ta cảm giác thật ấm áp và bình dị.

Mùa xuân đi qua, mùa hạ đến. Nhắm mắt và lắng tai nghe, ta sẽ cảm nhận được “nhạc ve”. Tác giả muốn nói đến tiếng ve kêu râm ran trong rừng phách vàng hay muốn nói chính tiếng ve kêu kéo màu vàng bao trùm lên rừng hoa phách ? Đây có thể nói là câu thơ tả cảnh thiên nhiên hay nhất của TH. Đọc câu thơ lên ta co thế cảm nhận được sự chuyển đổi từ thính giác sang thị giác trước khung cảnh thiên nhiên. Đặc biệt từ “đổ” gợi cho ta sự chuyển màu mau lẹ từ sắc trắng sang vàng , bừng sáng cả núi rừng VB. Ta chợt nhớ Khương Hữu Dụng cũng có một câu thơ có cấu trúc tương tự : “Một tiếng chim kêu sáng cả rừng”. Nếu Khuơng Hữu Dụng nhờ vào tiếng chim để khám phá ra vẻ đẹp thiên nhiên buổi bình minh thì Tố Hữu dựa vào tiếng ve đã kéo cả một mùa hè ra khỏi lớp vỏ cũ kĩ.

Hè đến, hình ảnh con người cũng xuất hiện với dáng vẻ hoàn toàn khác. Nếu như hai mùa trước, bóng dáng con người chỉ xuất hiện một cách gián tiếp và thấp thoáng thì lần này , con người VB hiện ra rõ nét và sinh động hơn rất nhiều, dưới hình ảnh một người thiếu nữ đang chăm chỉ hái măng một mình.
Từ ” cô em gái” mà tác giả sử dụng cất lên như lời gọi tình tứ, thân quen, thể hiện tình cảm chân thành , tha thiết.
Ta chợt nhận ra dù bất cứ mùa nào, con người VB cũng hiện lên trong dáng vẻ lao động cần mẫn. Như vậy, trong đôi mắt tác giả , vẻ đẹp của co người chân chính gắn liền với vẻ đẹp lao động, chuyên cần.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng - Văn mẫu lớp 12

Tạm biệt mùa hè với những gam màu rực rõ, mùa thu đến mang một cảm giác nhẹ nhàng, bình yên. MÙa thu với ánh trăng huyền ảo , trải dài khắp núi rừng làm ta liên tưởng đến câu thơ:

" Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa”

(Cảnh khuya – Hồ Chí Minh)

Trong thơ của Bác của Bác có tiếng hát của thiên nhiên thì trong thơ của Tố Hữu cũng có tiếng hát: tiếng hát của con người, tiếng hát giữa người ở và người đi. Có thể nói đây là bản hòa âm của hai tâm hồn đồng điệu. Tiếng hát ân tình ấy vượt qua trập trùng núi rừng, băng qua mênh mông biển cả của thời gian mà vướng vít bước chân người đi, nó vấn vương trong lòng người đi kẻ ở, vấn vương trong cả tâm hồn người đọc. Đặc biệt điệp từ “nhớ được lặp lại nhiều lần khiến cả đoạn thơ bao trùm một tình cảm nhớ thương da diết.

Bức tranh có buối trưa đầy ánh nắng, có bầu trời đêm mát dịu ánh trăng . Mùa nào cũng có nét đẹp, nét đáng yêu và mỗi mùa là một bức tranh thơ mộng. Nhờ đó mà bức tranh theo kiểu bộ tứ bình của nghệ thuật truyền thống Đông phương đã đạt đến độ hài hòa , cân xứng theo hai mảng xa và gần : mảng xa là thiên nhiên, mảng gần là con người, thiên nhiên và con người quấn quýt nhau. Thiên nhiên làm nền cho con người, con người thổi hồn mình vào cảnh thiên nhiên khiến thiên nhiên trở nên sống động và đẹp hơn. Tất cả hòa quyện vào nhau trong nỗi nhớ về VB của người ra đi. Cùng với giọng điệu tâm tình ngọt ngào, ngôn ngữ trữ tình, chính trị đã tạo nên sức hấp dẫn riêng của bài thơ nói chung và đoạn thơ nói riêng. Qua đó ta thấy được tình cảm sâu sắc, tha thiết của Tố Hữu dành cho thiên nhiên và con người nơi Việt Bắc, quê hương cách mạng.

Từ khóa tìm kiếm

  • cảm nhận bài tho việt bắc
  • cảm nhận về bài thơ việt bắc
  • anh chị hãy cảm nhận 2 đoạn thơ để thấy được việt bắc vừa là bản tình ca vừa là bản anh hùng ca về cuộc kháng chiến và con người kháng chiến
Topics #tố hữu #văn cảm nghĩ #Việt Bắc