Phân tích nhân vật Xô-cô-lốp trong truyện ngắn Số phận con người của nhà văn Sô-lô-khốp – Bài làm 1 của một bạn học sinh giỏi Văn trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm Hà Nội

Tác phẩm là lời tự sự của nhân vật trung tâm – anh lính hồng quân Xôcôlôp, người đàn ông đã chịu bao giông tố khắc nghiệt của cuộc đời đổ ập lên số phận.

Đó là cuộc đời gắn liền với một trang sử bi tráng hào hùng của nhân dân Nga, với chế độ Xô-viết đã tạo thành phẩm chất của những con người Nga kiên cường.

M.Sôlôkhôp đã dựng lên chân dung một con người Nga bình thường nhất, một người xô viết chân chính. Số phận ấy tiêu biểu cho bao người con ưu tú đã viết nên trang sử thời đại hào hùng của đất nước Liên Xô cũ.

Cuộc sống hiện lên trần trụi như nó vốn có – không khoa trương hào nhoáng, không bi kịch hoá mà cứ đều đều như giọng kể của người đàn ông Nga có cái họ bình thường như bao người Nga: Xôcôlôp. Nhưng trong số phận anh có sức nặng của nỗi đau dân tộc Nga qua các thời kỳ khốc liệt nhất. Không tránh né sự thật – đó là phẩm chất hàng đầu của các cây bút Nga – xô viết mà M. Sôlôkhôp chính là một tấm gương. Sự thật đó không phải được kể bằng giọng lạnh lùng thản nhiên mà còn hằn nguyên nỗi đau trong giọng văn thấm thía, trong những ám ảnh kí ức hằn sâu trong tâm trí của người cựu binh xô viết – chính là phản chiếu một mảng hiện thực rộng lớn và xuyên suốt các chặng đường của nhân dân Nga.

Trước hết là kí ức những ngày nội chiến, khi chính quyền xô viết non trẻ phải đối mặt với lũ bạch vệ, thổ phỉ và can thiệp. Người đọc có thể nhận ra những dấu ấn quen thuộc làm nên tên tuổi của M.Sôlôkhôp trong Sông Đông êm đềm. Nạn đói, cuộc sống cùng cực không quật ngã nổi ý chí của người dân xô viết. Xôcôlôp từng trải qua cuộc đời làm thuê, từng chứng kiến gia đình gục chết trong cái đói, nhưng chính sự tàn khốc ấy là một sự lý giải vì sao anh trở thành chiến sĩ hồng quân, vì sao anh lại có một hạnh phúc từ đau thương bất hạnh. Đó là hạnh phúc của những người nghèo khổ được xây lên từ bất hạnh để họ khẳng định tư thế làm chủ cuộc đời.

Có lẽ kí ức nhân loại mãi mãi không phai mờ bao ám ảnh khủng khiếp của Chiến tranh thế giới lần thứ II. Nhưng nhà văn không theo cách thông thường để ca ngợi vào những đóng góp xương máu của hơn hai mươi triệu người xô viết làm nên thắng lợi của cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại. bi kịch chiến tranh hiện hữu ngay trong từng số phận, từng gia đình. Sức hủy diệt của nó khiến cho Xôcôlôp mất vợ và hai con; bé Vania mồ côi cả cha lẫn mẹ. Mất mát là điều không tránh khỏi nhưng với người trong cuộc còn kinh khủng hơn rất nhiều, khi sức ám ảnh của nó vẫn trở về trong những giấc ngủ nặng nề, để Xôcôlôp mỗi lần tỉnh giấc lại đầm đìa nước mắt. Nhưng vào thời điểm đối mặt quyết liệt với kẻ thù, nước mắt không thể rơi! Chỉ có thể là ánh mắt rực lửa căm hờn và khinh bỉ với kẻ thù, với những tên phản bội. Anh đã sống đúng với tư cách người lính ngay cả khi “chiến bại”, bị bắt làm tù binh. Cảm hứng về cuộc chiến tranh của M.Sôlôkhôp có phần gần gũi với Alêcxây Tônxtôi với “Tính cách Nga”, với “Người xô viết chúng tôi”… Nhưng người đọc hiểu đó chính là lúc con người đang chiến đấu vì danh dự dân tộc, vì những niềm hy vọng không tắt về tương lai. Xôcôlôp đã là người chiến thắng, ngẩng cao đầu trong trại tập trung của kẻ thù, mưu trí dũng cảm trở về đội ngũ, chiến đấu bằng tất cả lòng căm thù sục sôi với kẻ đã hủy hoại hạnh phúc gia đình, và cả “niềm hy vọng cuối cùng” – người con trai đã thành đại úy pháo binh Anđrây Xôcôlôp. Trớ trêu thay, vào ngày cờ đỏ thắm trên nóc nhà Quốc hội Đức , anh đã phải tiễn đưa con mình. Dẫu biết sự hy sinh ấy là anh hùng, là cần thiết, nhưng quả thật đó là một cú đập phũ phàng của định mệnh khiến bất cứ ai yếu lòng cũng có thể quị ngã. Có lẽ đó cũng là những trang viết gợi nhắc cho chúng ta nhiều nhất về ý nghĩa tàn khốc của chiến tranh, vinh quang và cay đắng, hạnh phú và bất hạnh, niềm vui chung và nỗi đau riêng để từ đó suy ngẫm và hiểu sâu sắc hơn về ý nghĩa của từ “hy sinh”.

Thế nhưng tuyệt nhiên ta không nhận thấy tâm trạng của những con người – nhân dân Nga trở về sau chiến tranh lại nặng nề bi thảm như của “thế hệ vứt đi” trở về sau Đại chiến I ở Mỹ hay châu Âu. Bởi lẽ hy sinh sẽ là vô ích nếu như sự sống sẽ tê liệt sau bao mất mát. Bởi thế, Xôcôlôp đã sống, làm việc như bao người lính xô viết trở về sau chiến trận. Nỗi đau lắng vào trong và chỉ thật sự hiện hữu khi Xôcôlôp tìm quên trong men rượu. Áp lực đời thường và hậu quả chiến tranh quá nặng nề tưởng chừng có thể làm cho con người gục ngã. Sự tình cờ, ngỡ như ngẫu nhiên mà tất yếu đã gắn chặt cuộc đời Xôcôlôp với bé Vania. Chú bé Vania – đôi mắt đen lay láy, cuộc sống vất vưởng là một hình tượng nghệ thuật có thể làm mềm những trái tim sắt đá nhất. Chú bé chính là hiện thân của thế hệ tương lai nước Nga, là vẻ đẹp của sự thơ ngây thánh thiện cần phải chở che, bảo bọc. Cuộc gặp gỡ của hai con người ấy là tất yếu. Không chỉ cảm động vì khoảnh khắc thì thầm của Xôcôlôp với bé Vania: “Ta là bố của con”, lúc nhận bố con cũng là lúc người đọc chứng kiến sự trở lại của những giọt nước mắt ở con người tưởng như trái tim đã khô héo vì đau khổ. Nước mắt – hạnh phúc và xót xa cứ đan quyện vào nhau, thấm vào lòng tất cả mọi người.

Ngỡ rằng hạnh phúc đã thật sự trở lại, ngỡ rằng từ đây đầy ắp tiếng cười và những tiếng ríu rít như chim của bé Vania, nhưng kí ức vẫn hiện về đấy ám ảnh. Người đọc phải chứng kiến những lời nói dối – nhưng lạ thay đó lại là lời đẹp hơn trăm lần sự thật. Bởi sự đồng cảm số phận và tình thương yêu đã gắn chặt cuộc đời hai bố con – một người đang cần nén chặt nỗi đau quá khứ và một người cần được bảo đảm tương lai tốt đẹp. Vậy mà định mệnh lại trêu cợt để cho bố con Xôcôlôp lại tiếp tục hành trình giữa đời thường với bao thử thách đón chờ phía trước.

Số phận con người là câu chuyện kể chân thực về một con người bình thường. Nhưng cuộc sống bao dồn đẩy sóng gió đã tôi luyện cho anh một phẩm chất kiên cường, một tình thương yêu bao la. Gương mặt người đàn ông ấy đã sắt lại vì đau khổ, nhưng trái tim tổn thương ấy vẫn đập những nhịp thương yêu nồng nàn với con người. Nhà văn đã lên tiếng thay nhân vật ở cuối tác phẩm, bằng tất cả niềm xúc động sâu xa và lòng cảm phục vô hạn trước nhân cách một Con Người chân chính. Bức thông điệp của nhà văn giúp ta nhận ra rõ hơn chân dung của nhân dân Nga, vẻ đẹp của tâm hồn Nga và sức mạnh của con người vượt lên bao bi kịch bất hạnh. Đó là sự khẳng định tuyệt đối của nhà văn thể hiện niềm tin tưởng vào Con người Nhân dân và tương lai của đất nước. Nỗi buồn kết lại tác phẩm lại khiến ta nhận ra tầm vóc vĩ đại của đất nước và con người Nga xô viết quả cảm, kiên cường, nhân hậu .

Phân tích nhân vật Xô-cô-lốp trong truyện ngắn Số phận con người của nhà văn Sô-lô-khốp – Bài làm 2

Chiến tranh mang tới cho con người biết bao nhiêu là sự đua thương và mất mát, nó còn cướp đi sinh mạng của những người thân yêu ở ngay cạnh chúng ta. Và sau khi chiến tranh qua đi thì nhiều người chẳng còn ai thân thích nữa hoặc là còn nhưng mà rất ít. Chính điều đó đã có rất nhiều tác phẩm viết để phản về đời sống hiện thực của xã hội, tiêu biểu trong đó chúng ta phải kể đến đó là “số phận con người” của nhà văn Sô-lô-khốp. Trong truyện này nổi bật nhất là Xô-cô-lốp với những đức tính đáng được tôn trọng.

Nhà văn đã dựng lên nhân vật của mình với những phẩm chất cao quý mà nổi bật nhất đó là sự kiên cường, đại diện cho con người Nga lúc đó. Có thể nói cuộc đời của anh gắn với những dấu mốc thăng trầm của lịch sử hào hùng nhân dân Nga.

Viết sự thật về cuộc chiến tranh, nhà văn không hề né tránh mà còn dùng ngòi bút của mình để khắc tạc nên những nỗi đau mà chiến tranh đã để lại , đó là nỗi đau về thể xác lẫn tinh thần của người lính. Tuy nhiên không vì lẽ đó mà ông viết bằng giọng cay nghiệt hay là sắc lạnh mà ông dùng những lời lẽ thực tế để cho bạn thấy được những đau đớn người lính , mà tiêu biểu ở đây là Cô-lô- xốp phải chịu đựng. Những hậu quả của cuộc chiến tranh cứ thế mà được phơi bày không cần tới sự phóng đại hay nghệ thuật gì mà qua những lời giản dị mộc mạc . Vì vốn dĩ những đau thương và mất mát đó xuất phát từ thực tại . Có thể thấy được phẩm chất của nhân vật Sô-cô-lốp tiêu biểu cho phẩm chất của những con người Nga.

Xem thêm:  Anh/ chị hãy viết một đoạn văn ngắn từ 7 đến 10 dòng đề tài tự chọn trong đó có sử dụng một câu gọn và một câu đặc biệt (Đề tài: Trường học​)

Khi chiến tranh qua đi, những đau thương mất mát không thể quật ngã được ý chí của người dân nhưng Xô-cô-lốp đã trải qua biết bao nhiêu cuộc đời làm thuê và cũng đã chứng kiến được nhiều những gia đình chết đi vì đói khát. Chính những gì mà anh đã chứng kiến và được trải qua đã thúc đẩy anh trở thành một chiến sĩ hồng quân liên xô.

Khi Đức tấn công Liên Xô , trước tình hình đó thì người dân đã đứng dậy cầm súng để chiến đấu. Có thể nói rằng khi có chiến tranh thì mọi lực lượng đã sẵn sàng đứng dậy đấu tranh chống lại cái ác . Và cuộc đời của Sô-cô-lốp phải trải qua những khó khăn gian nan. Trong cuộc chiến anh cũng không thể tránh khỏi những thương tích đau đớn. Hai lần bị thương ở tay, vết thương đó theo anh suốt cả một cuộc đời. Chính vì thế cho nên vết thương đó không chỉ là vết thương về thể xác mà còn là vết thương về tinh thần.

Cảnh thiếu thốn khổ cực và nỗi đau về thể xác lẫn tinh thần vì không được về đất nước mình . lại mất tự do, đó là một sự nhục nhã anh phải chịu. Hình ảnh người tù lao động khổ sai chỉ còn lớp da bọc xương thì thấy được những gì mà Sô-cô-lốp phải hứng chịu .

Sau năm chiến tranh kết thúc thì thiết hại mà nó để lại cũng đã quá với sức tưởng tượng . Có hàng triệu thành phố và các làng mạc bị há hủy, con người thì chết vô kể, trong đó có cả vợ và con của Sô-cô-lốp. Không những thế, còn có cha mẹ của bé Vani. Những con người đó không còn ai thân thích , không còn nơi nương tựa, giống như sự đồng cảm nhau , sưởi ấm cho nhau. Mặc dù đã nuôi bé Vani nhưng sau những đêm ngủ lúc nào anh cũng bừng tỉnh giấc vì nhớ vợ, nhớ con. Mặc dù vậy, anh vẫn yêu thương chăm sóc và đùm bọc bé Vani như con đẻ của mình.

Sô-cô-lốp và bé Vani giống như một định  mệnh để sắp đặt cho những người cùng cảnh ngộ ấy san sẻ tình thương yêu cho nhau, trao nhau tình thương yêu của gia đình.

Thế nhưng định mệnh ấy lại không được tươi đẹp như mơ. Đến với nhau là duyên số nhưng cuộc sống và số phận lại đẩy họ đi tới chuyến hành trình mới với biết bao gian nan khó khăn và thử thách.

Như vậy, qua đây chúng ta có thể thấy được số phận con người của nhà văn Sô-cô-lốp hiện lên tiêu biểu đại diện cho số phận của những người lính Nga nói riêng và số phận của người nhân dân Nga nói chung sau chiến tranh. Sau những ngày kinh hoàng ấy họ đã sống với nhau, những định mệnh đã mang họ tới với nhau để lấp đầy những khoảng trống trong con người họ.

Phân tích nhân vật Xô-cô-lốp trong truyện ngắn Số phận con người của nhà văn Sô-lô-khốp – Bài làm 3

Chiến tranh đem lại cho con người biết bao nhiêu đau thương mất mát, nó cướp đi những người thân yêu của chúng ta.  Và sau khi chiến tranh qua đi thì chẳng còn ai thân thích nữa hoặc còn nhưng rất ít. Chính điều đó đã làm cho văn học bắt tay vào thực hiện chức năng của mình đó là phản ánh đời sống hiện thực. Và thế là các tác phẩm văn học nói về cuộc sống sau chiến tranh ra đời, tiêu biểu trong đó không thể kể tới truyện ngắn Số phận con người của nhà văn Sô-lô-khốp. trong truyện ngắn này nổi bật lên nhân vật Xô-cô-lốp với những đức tính đáng tôn trọng.

Nhà văn Sô-lô-khốp xây dựng lên nhân vật của minh với những phẩm chất cao quý mà nổi bật là phẩm chất kiên cường của con người Nga. Có thể nói cả cuộc đời anh hầu như gắn với lịch sử hào hùng của nhân dân Nga.

Viết về sự thật chiến tranh nhà văn Sô-cô-lốp làm không hề né tránh ông dùng ngòi bút của mình để khắc tạc lên những nỗi đau lớn mà chiến tranh để lại trên thân thể cũng như cuộc đời người lính. Tuy nhiên không vì lẽ đó mà ông viết bằng một giọng văn cay nghiệt hay săc lạnh không tình thương mà ông viết y nguyên thực tế để cho bạn đọc thấy được những đau đớn mà người lính mà cụ thể ở đây là Cô-lô-xốp phải chịu. Những hậu quả của chiến tranh cứ thế mặc nhiên được phơi bày trước mắt người đọc mà không cần tới những biện pháp nghệ thuật, phóng đại, phô trương hay là bi kịch hóa. Vì vốn dĩ chính những đau khổ đó xuất phát thực từ hiện tại. Có thể nói phẩm chất của nhân vật Sô-cô-lốp tiêu biểu cho phẩm chất uẩ người nhân dân Nga.

Trước hết là cuộc nội chiến khi chính quyền non trẻ phải đối mặt với hàng loạt kẻ thù. Nhưng đau thương mất mát không quật ngã ý chí của người dân Xô- Viết. Xo-xô-lốp của chúng ta thì trải qua cuộc đời làm thuê và chứng kiến biết bao nhiêu những gia đình chết đi vì đói. Chính những gì anh đã chứng kiến và trải qua đã thúc đẩy anh trở thành một chiến sĩ hồng quân liên xô.

Sau đó phải kể đến năm 1941, khi phát xít Đức bất ngờ tấn công Liên Xô. Trước tình hình đó hàng triệu nhân dân Liên Xô đã đứng dậy cầm súng để chiến đâu. Có thể nói một khi có chiến tranh thì lực lượng nhân dân các nước sẵn sàng đứng dậy đấu tranh để chống lại những thế lực thù địch xâm lược. và Xocolop cũng giống như bao người dân bình thường khác anh cầm sung ra trận với mong muốn đuổi được bọn xâm lược đáng ghét giữ vững nền hòa bình của đất nước. cuộc đời anh trải qua những biết bao nhiêu gian nan khó khăn. Trong chiến tranh  khốc liệt ấy anh không thể tránh khỏi thương tích đau đớn. Cụ thể là hai lần anh bị thương ở vào chân và tay mà những vết thương ấy đâu chỉ ngày một ngày hai là hết mà nó theo anh đến hết cả cuộc đời. Vì vết thương đó không không chỉ là vết thương thể xác đau đớn mà nó còn là vết thương tâm hồn, nỗi căm hờn, nỗi nhục nhã khi bị tra tấn. Không chỉ bị như thế nhân vật của chúng ta còn bị tra tấn bị bắt đi đầy. chúng đày đọa anh suốt nhiều lần tập trung, chúng cho anh ăn nững đồ ăn tồi tệ, những thứ ấy không phải để cho người ăn: súp thì lõng bõng còn bánh mì thì lẫn cả mạt cưa. Cảnh thiếu thốn khổ cực, đau nỗi đau thể xác lại đau cả tinh thần vì không được về đất nước mình, mất tự do, phải chịu nhục nhã. Hình ảnh những người tù lao động khỏ sai, chỉ còn da bọc xương thì thấy được những gì mà giống xocolop phải gánh chịu hàng ấy. Chiến tranh quân phát xít kia thực sự là không có tính người. Hàng trăm người đã bỏ mạng, còn những người sống thì bị bọn phát xít dùng thanh sắt, thanh gỗ để tra tấn. Hằng ngày chúng thường nghĩ ra mọi chiêu trò để tra tấn binh sĩ. Xô cô lốp cũng trong hoàn cảnh ấy tử thần rình rập hằng ngày bủa vây.

Sau năm chiến tranh kết thúc thì thiệt hại mà nó để lại cũng quá sức tưởng tưởng. Hàng triệu thành phố làng mạc bị phá đổ, con người chết hàng triệu mà trong số đó có vợ và con của xocolop và cha mẹ của bé vania. Những con người không còn người thân ấy đã tìm đến nhau sưởi ấm cho nhau bằng tình yêu thương của con người đồng cảnh ngộ. Xô-cô-lốp vẫn bị ám ảnh bởi những gì chiến tranh đã gây ra , mỗi đêm khi tỉnh giấc mộng anh đều nước mắt đầm đìa mà nhơ vợ con nhưng hằng ngày anh vẫn cố gắng sống để giống như cha của bé Vania.

Tuy nhiên điều đáng quý là sau những mất mát đó anh quay trở lại với cuộc sống như những anh lính hồng quân Liên Xô khác. Thật khó có thể kháng cự được nỗi đau mất gia đình nhưng xô cô lốp đã để nỗi đau của mình lắng vào trong để tiếp tục cuộc sống. và nỗi đau ấy chỉ hiện diện khi anh tìm sự quên trong men rượu mà thôi. Những hậu quả chiến tranh ấy thật nặng nề và sự gặp mặt của xô cô lôp và bé vania như một sự định mệnh sắp đặt để cho những con người có cùng cảnh ngộ, cùng nõi đau mất người thân để san se cho nhau những tình thương ấm áp của gia đình.

Xem thêm:  Phân tích tác phẩm Tôi yêu em của Puskin - Văn mẫu lớp 11

Thế nhưng định mệnh ấy không cho hai bố con xô cô lốp có những ngày tháng tươi đẹp như ai cũng đều mơ tưởng thấy. Mọi thứ tưởng chừng tốt đẹp khi  một người không thể quên đi nỗi ám ảnh của sự mất mát vợ con và một người cần để xác định tương lai cho mình. Hai người đến bên nhau đầy hợp lý và duyên số nhưng lạ thay cuộc sống và số phận đã đẩy họ đi đến những chuyến hành trình mới với bao nhiều gian nan khó khăn đang chờ họ trải qua.

Như vậy có thể thấy qua số phận con người của nhà văn Xô lô khốp nhân vật xô cô lốp hiện lên tiêu biểu cho số phận của người lính Nga nói riêng và số phận của người nhân dân Nga nói chung sau chiến tranh. Sau những ngày kinh hoàng ấy họ sống với nỗi đau mất mát gia đình và trở thành ám ảnh. Và những con người ấy định mệnh đã đưa họ đến với nhau để lấp đầy những khoảng trống trong con người họ.

Phân tích nhân vật Xô-cô-lốp trong truyện ngắn Số phận con người của nhà văn Sô-lô-khốp – Bài làm 4

Đến với văn học Nga, chắc hẳn ai cũng biết Leptonstoi hay Puskin và không thể không nhắc Sôkholop. Sô cô lôp là một trong những nhà văn lớn nhất của Nga thế kỷ XX. Phong cách nghệ thuật của ông là thể hiện một cái nhìn toàn diện, chân thực. Tác phẩm viết về cuộc sống và con người Nga trong những biến chuyển của lịch sử. Tác phẩm "số phận con người" được viết năm 1957. Lúc này chiến tranh đã lùi xa 22 năm , cuộc sống đã hồi sinh nhưng những mất mát đau thương vẫn làm trăn trở day dứt con người. Mục đích sáng tác của tác phẩm là lên án chiến tranh, ngợi ca vẻ đẹp con người Nga kiên cường nhân hậu. Và nhân vật thể hiện rõ hai điều ấy là Xô cô lôp.

Bản thân Xô cô lôp đã hai lần bị thương, hai năm bị đày đọa trong trại tập trung của phát xít Đức. Hoàn cảnh gia đình bị chiến tranh tàn phá rất nặng nề. Vợ và hai con gái anh đã bị bom phát xít giết hại năm 1942. Đứa con trai duy nhất của anh trong ngày chiến thắng bị bắn chết. Nhà cửa bị phá nát tan tành. Chiến tranh đã cướp đi tất cả vợ con, gia đình và niềm hi vọng cuối cùng của anh. Ngày chôn trên đất người, đất Đức, niềm vui sướng và niềm hi vọng cuối cùng của anh "trong tôi như có gì đó vỡ tung ra", "như người mất hồn". Anh rơi vào nỗi đau cùng cực, anh tìm đến rượu dù biết nó là món nguy hại. Những ám ảnh kinh hoàng về gia đình, về vợ con như một vết thương không cầm máu được. Anh phải chịu nhiều bất hạnh sau chiến tranh là thế, nhưng trong anh vẫn là tính cách Nga kiên cường ấy. Khi nhìn thấy bé Vania, Xô cô lôp không cầm được nước mắt, anh đã quyết định nhận bé Vania làm con. Anh đã làm những việc yêu thương và chăm sóc bé Va ni a. Từ cắt tóc, tắm rửa, may quần áo. Tất cả đều rất vụng về nhưng chứa đầy tình yêu thương. "Sau bữa trưa, tôi đưa nó tới hiệu cắt tóc, rồi về nhà đặt ngồi vào chậu giặt, tắm rửa xong rồi bọc nó vào tấm khăn trải giường sạch". "Tôi mua cho nó một cái quần dạ, một sơ mi, đôi dép và một cái mũ lưỡi trai bằng sợi. Tất nhiên là tất cả mọi thứ đều không vừa và chất lượng cũng kém". Nhưng nuôi Vania cũng gặp nhiều khó khăn. "Chỉ một mình tôi thì cần gì đâu? Một mẩu bánh mì, một củ hành với tí muối, thế là đủ no cho một ngày của đời lính. Nhưng thêm nó thì khác: khi thì phải mua sữa cho nó, khi thì phải luộc quả trứng, không có thức ăn nóng cho nó là không xong". Rồi anh lại đâm phải con bò, bị tịch thu bằng lái. Khí khăn càng khó khăn thêm. Nhưng dù vậy, họ vẫn là chỗ dựa tinh thần cho nhau.

Khi Vania hỏi về chiếc áo bành tô da, anh đã nói dối để cốt yên lòng chú bé. Xô cô lôp lần đầu được ngủ một giấc yên lành sau bao nhiêu năm. Điều kì lạ là "ban ngày bao giờ tôi cũng trấn tĩnh được, không hở ra một tiếng thở dài, một lời than vãn, nhưng ban đêm thức giấc thì gối ướt đẫm nước mắt".  Sức mạnh của tình yêu thương thật tuyệt diệu, nó sưởi ấm trái tim cô đơn, đem lại niềm vui sống cho con người. Tác giả đã khám phá ra quy luật của tâm lý. Chỉ có tình yêu thương mới chữa lành vết thương trong trái tim con người. Có bé Vania nhưng anh chưa hoàn toàn quên được chuyện buồn trong quá khứ. Kí ức về chiến tranh luôn ám ảnh vò xé trái tim và tàn phá cơ thể: "hầu như đêm nào tôi cũng chiêm bao thấy những người thân quá cố" , "quả tim tôi đã rệu rã lắm rồi". Việc nuôi dưỡng bé Vania đã cho thấy lòng nhân hậu của Xocolop. Đã trải qua nhiều mất mát đau thương nhưng anh vẫn kiên cường vượt qua. Không chỉ thế, ở anh còn có một nghị lực phi thường. Anh cố gắng sắp xếp công việc để dành thời gian chăm sóc bé Vania. Anh giấu sự thật về chiếc áo bành tô để bé Vania được an tâm. Anh nén nỗi đau để trấn tĩnh, đem lại niềm vui cho bé Vania. Anh sẵn sàng cuốc bộ khắp nước Nga để chờ cho Vania lớn lên. Tóm lại, nhân vật Xô cô lốp trong chiến tranh dũng cảm phi thường, sau chiến tranh nhân hậu, nghị lực. Đây chính là vẻ đẹp tâm hồn, tính cách Nga.

Với kết cấu truyện lồng truyện, bút pháp trữ tình hiện thực nghiêm ngặt. Tác giả đã phơi bày sự thật tàn khốc của chiến tranh qua số phận các nhân vật đặc biệt là nhân vật Xô cô lốp. Xô cô lốp chính là hiện thân của tính cách Nga kiên cường, nhân hậu, nghị lực phi thường. Anh là nhân vật thể hiện rõ nhất tư tưởng và nội dung của tác phẩm này.

Phân tích nhân vật Xô-cô-lốp trong truyện ngắn Số phận con người của nhà văn Sô-lô-khốp – Bài làm 4

Hêminguây (1899-1960) văn hào Mỹ, được giải thưởng Nôbel về văn chương năm 1954 đã từng viết: “Tôi rất thích văn học Nga… Trong các nhà văn hiện đại tôi thích Sôlôkhốp”. Là nhà văn Xô Viết được giải thưởng Nobel về văn học năm 1965, Sôlôkhốp được ca ngợi là “một trong những nhà văn xuôi lớn nhất thế kỷ 20”.

Đất vỡ hoang”, “Sông Đông êm đềm”,… và “Số phận con người” đã đem đến vinh quang cho Sôlôkhốp. Truyện “Số phận con người” xuất hiện trên báo “Sự thật” vào cuối năm 1956. Hình ảnh nhà văn Xôcôlốp để lại trong lòng ta bao ám ảnh về số phận con người đầy bất hạnh thương đau. Qua số phận nhân vật này, ta cảm nhận sâu sắc nhiệt tình tố cáo thảm họa chiến tranh, mô tả chiến tranh trong bộ mặt thật của nó; biểu dương khí phách anh hùng của người lính Xô viết, khám phá chiều sâu tính cách Nga bình dị, nhân ái – được thể hiện bằng một bút phát nghệ thuật điêu luyện, độc đáo của nhà văn Sôlôkhốp.

Đọc “Số phận con người” ta vô cùng xúc động trước trang đời đầy nước mắt và máu của nhân vật Xôcôlốp. Năm 1941, phát xít Đức bất ngờ tấn công Liên Xô. Cùng với hàng triệu người Xô viết cầm vũ khí đứng lên, Xôcôlốp ra trận. Anh nếm trải những gian truận, thất bại buổi đầu của Liên Xô. Hai lần bị thương vào chân và tay. Rồi anh bị giặc bắt, bị đày đọa suốt hai năm trong nhiều trại tập trung. Sống bằng xúp lõng bõng, bánh mì lẫn mạt cưa. Áo quần xơ xác, lao động khổ sai, người tù ra bọc xương. Hàng trăm tù binh bỏ mạng. Tù binh Nga bị bọn phát xít đánh bằng thanh sắt, thanh gỗ, thanh củi, đánh bằng báng súng, đấm bằng tay, đạp bằng chân vô cùng dã man. Bọn chỉ huy trại đấm vào mặt, vào mũi tù binh cho hộc máu ra; chúng gọi đó là trò “phòng bệnh cúm”. Chúng “sáng tạo” ra mọi cách cực kỳ man rợ để đánh đập bắn giết tù binh. Đêm và ngày, lúc lao động khổ sai và lúc bị nhốt sau hàng rào dây thép gai, Xôcôlốp cũng như các tù binh khác bị cái chết bủa vây, bị tử thần rình rập.

Sau 5 năm chiến tranh, hơn 20 triệu người Xô viết bị chết, hàng ngàn thành phố, hàng vạn làng mạc bị bom đạn phát xít biến thành tro tàn. Gia đình Xôcôlốp gánh chịu bao mất mát đau thương. Vợ và 2 con gái bị giặc ném bom giết hại. Con trai – đại uý pháo binh Anatôli, niềm tự hào cuối cũng đã ngã xuống trong ngày chiến thắng bởi viên đạn bắn lén của một tên thiện xạ phát xít! Thế là hết! Nỗi đau khủng khiếp làm cho Xôcôlốp “như người mất hồn”. Chiến tranh kết thúc, được giải ngũ nhưng anh không muốn về lại Vôrônegiơ quê hương vì đâu còn gia đình nữa. Bé Vania cũng là hiện thân cho thảm họa chiến tranh. Cha “chết ở mặt trận”. “Mẹ bị bom chết trên tàu hỏa khi mẹ con cháu đang đi tàu”. Bé cũng không biết, không nhớ từ đâu đến. Bà con thân thuộc “không có ai cả”. Và chỉ biết “bạ đau ngủ đó”, “ai cho gì thì ăn nấy!” Áo quần em “rách bươm xơ mướp”, “đầu tóc rối bù”; “mặt mũi thì bê bết nước dưa hấu, lem luốc bụi bặm, bẩn như ma lem”…

Xem thêm:  Em hãy tưởng tượng và viết một kết thúc mới cho câu chuyện: Chiếc lá cuối cùng

Hình ảnh bé Vania cũng như cuộc đời Xôcôlốp được tác giả miêu tả một cách chân thật cảm động thể hiện nhiệt tình tố cáo thảm họa chiến tranh, mô tả chiến tranh trong bộ mặt thật của nó. Cái giá của chiến thắng mà mọi dân tộc cũng như nhân dân Liên Xô trong thế chiến 2 phải trả là cực kỳ khủng khiếp. Chỉ còn lại một phần ba số binh sĩ ra trận trở về, trong số đó, nhiều người trên mình mang đầy thương tật. Sức khỏe sa sút, cạn kiệt. Chiến tranh đã đi qua, nhưng một năm sau Xôcôlốp cảm thấy quả tim mình, “đã rệu rã lắm rồi”, nhiều khi “tự nhiên nó nhói lên, thắt lại, và giữa ban ngày mà tối tăm mặt mũi”. Nhưng cái đau khổ nhất do bão tố chiến tranh đem đến cho con người không chỉ là mất mát, tang thương, điêu tàn… mà còn là những vết thương lòng rỉ máu, những ám ảnh kinh hoàng còn mãi trong ký ức, cứ xiết chặt lấy tâm hồn người lính thời hậu chiến. Bé Vania vốn hoạt bát có lúc lại “lặng thinh, tư lự” có lúc lại “thở dài”. Cái áo bành tô da của bố ngày nào cứ riết lấy tâm hồn của em như một ám ảnh không nguôi! Còn Xôcôlốp thì nỗi đau như vô tận “không ở lâu mãi một chỗ được”, nỗi buồn không bao giờ nguôi, “hai bố con cứ cuốc bộ khắp nước Nga”… Hầu như đêm nào anh cũng chiêm bao thấy những người thân bị giặc giết “gặp lại vợ con sau hàng rào dây thép gai”…, “ban ngày trấn tĩnh được, không hở ta một tiếng thở dài, một lời than vãn nhưng ban đêm thì gối ướt đầm nước mắt…”. Xôcôlốp và bé Vania trở thành “côi cút, hai hạt cát đã bị sức mạnh phũ phàng của bão tố chiến tranh thổi bạt tới những miền xa lạ…”

Nhân vật Xôcôlốp là một con người Nga chân chính, tiêu biểu cho khí phách anh hùng của người lính Xô viết trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại. Vốn là một nông dân rồi làm thợ, một lái xe. Một gia đình ổn định, êm ấm: một vợ và ba con. Anh đã ra trận như hàng triệu công dân với ý thức “Tổ quốc hay là chết!” Hai lần bị thương vào chân và tay; vết thương lành, anh lại cầm súng đánh giặc rồi bị bắt làm tù binh. Lao động khổ sai trong mưa, nắng, tuyết; bị đánh bằng báng súng, bằng thanh sắt, bằng gộc. Áo quần tả tơi, bánh mì lẫn mạt cưa, lưng bát xúp lõng bõng. Anh đã đứng vững trước mọi thử thách ác liệt. Kiên quyết trừ khử tên phản bội đốn mạt! Hiên ngang trước mũi súng tên hung thần Muynle , chỉ huy trại tập trung. Với đôi mắt bình thản, anh nhìn thẳng vào họng súng lục tên phát xít. Tự kìm chế sự đói khát khi đứng trước bàn tiệc của lũ giặc. Đàng hoàng uống rượu, không chỉ uống một cốc mà còn uống nữa để mừng cái chết của mình kinh ngạc khâm phục nói:

“Mày là một thằng lính Nga chân chính. Tao cũng là lính và tao trọng những địch thủ có khí tiết. Tao sẽ không bắn mày nữa”. Tầm vóc của Xôcôlốp, của người lính Nga trong máu lửa được miêu tả một cách chân thực, hào hùng làm cho truyện “Số phận con người” mang vẻ đẹp một “tiểu anh hùng ca”.

Qua nhân vật Xôlôlốp, tác giả đã khám phá chiều sâu tính cách Nga bình dị và nhân ái. Sau chiến tranh anh vẫn nhớ hoài cái giây phút từ biệt vợ con để ra trận, anh đẩy Irina ra khi chị cứ níu lấy anh, không thả… Bình dị trước biến cố trọng đại khi lịch sử đưa số phận anh lên “điểm tựa” thử thách! Lửa chiến tranh đã tắt hơn một năm rồi, mà lòng Xôcôlốp mãi không nguôi đau. Anh đã tìm đến rượu, “uống một ly rượu lử người”, anh đã “quá say mê cái món nguy hại ấy!”

Đang sống âm thầm trong bị kịch, anh tưởng không có lối thoát. Nhưng rồi tình cảm người cha, – tình thương đồng loại đã thức dậy, làm cho vết thương lòng rỉ máu bấy nay, như được mọc lên một lớp da non. Gặp bé Vania “đầu tóc rối bù”, “rách bươm xơ mướp”, sống bơ vơ nơi hiệu giải khát, bạ đâu ngủ đó… ai cho gì thì ăn mấy”, nhất là khi nhìn thấy cặp mắt của em “như những ngôi sao sáng ngời sau trận mưa đêm”, Xôcôlốp thấy “thích nó” và “nhớ nó”, cố cho xe chạy nhanh để được về “gặp nó”. Anh đã quyết định: “Không thể để cho mình với nó chìm nghỉm riêng rẽ được! Mình sẽ nhận nó làm con!” Một quyết định đầy nhân ái. Anh đã cứu bé Vania, và anh đã tự cứu mình! Như có một phép thần biến cải: “Ngay lúc đó tâm hồn tôi bỗng nhẹ nhõm và bừng sáng lên!” Câu nói khẽ của Xôcôlốp: “Là bố của con” khi nghe bé Vania nghẹn ngào hỏi: “Thế chú là ai?” tưởng là bình dị nhưng đầy nước mắt, chứa đựng cả một biển tình thương mênh mông! Trước những cái hôn vào má, vào môi, vào trán, trước những cử chỉ “yêu thương bố…” của bé Vania Xôcôlốp vô cùng xúc động: “Mắt tôi thì mờ đi, cả người cũng run lên, hai bàn tay lẩy bẩy…”

Xôcôlốp đã nhận bé Vania làm con. Anh đã tắm rửa, đưa bé đi cắt tóc, may áo quần mới, săn sóc em. Hai linh hồn đau khổ tựa vào nhau làm cho nỗi mất mát, đau thương sau chiến tranh được dịu lại. Giấc ngủ được yên lành hơn: “Lần đầu tiên, sau nhiều năm tôi được ngủ một giấc yên lành. Còn bé Vania thì rúc vào nách bố nuôi “như con chim sẻ dưới mái rạ, ngáy khe khẽ…” Hạnh phúc là san sẻ. Xôcôlốp lòng vui không lời nào tả xiết, đêm đêm thức dậy đánh diêm ngắm nhìn bé Vania ngủ ngon lành. Đời anh đã có một sự đổi thay kì diệu: “Trái tim đã suy kiệt, đã bị chai sạn vì đau khổ, nay trở nên êm dịu hơn. Vết thương lòng đâu dễ nguôi? Vì thế mà Xôcôlốp phải cõng đứa con nuôi bé bỏng đi khắp nước Nga. Chỉ đến một lúc nào đó, bé Vania lớn lên vào học một trường ổn định thì Xôcôlốp “mới có thể ở yên một chỗ”. Anh đang chịu đựng và vượt qua số phận bằng tình thương của người bố đối với đứa con.

Cuộc gặp bất chợt với “hai con người côi cút” và câu chuyện đau lòng của họ đã để lại trong lòng tác giả bao nỗi buồn thấm thía, nhưng ông vẫn tin vào dũng khí và lòng nhân ái của người Nga, vẫn tin vào tương lai, cho dù bão tố chiến tranh có thổi bạt họ tới những miền xa lạ. “Cái gì đang chờ đón họ ở phía trước? Thiết nghĩ rằng con người Nga đó, con người có ý chí kiên cường, sẽ đứng vững được và sống bên cạnh bố, chú bé kia một khi lớn lên sẽ có thể đương đầu với mọi thử thách, sẽ vượt qua mọi chướng ngại trên đường, nếu như Tổ quốc kêu gọi”.

Truyện “Số phận con người” có kết cấu “truyện lồng trong truyện” đã tô đậm những đau khổ, những phẩm chất cao đẹp của nhân vật Xôcôlốp, khắc họa đậm nét tính cách và tâm hồn Nga, đem đến cho người đọc nhiều xúc động thấm thía về số phận con người trong chiến tranh và thời hậu chiến.

Với những chi tiết, tình tiết rất sống, rất điển hình và chân thực, tác giả đã mô tả mặt thật của chiến tranh , ca ngợi người lao động bình thường trong cuộc đời, anh binh nhì trong máu lửa, người cha trong cuộc sống phức tạp, nhiều khó khăn thời kỳ sau chiến tranh. Qua nhân vật Xôcôlốp, người đọc cảm nhận được những ý tưởng sâu sắc mà Sôlôkhốp gửi gắm qua kiệt tác này: Với lòng dũng cảm mà con người vượt qua những thử thách chiến tranh; với lòng nhân ái có thể làm dịu bớt nỗi đau mà chiến tranh gieo rắc, để lại. Đoạn trữ tình ngoại đề làm cho cảm hứng nhân đạo thêm lung linh chói sáng.

Nhân dân Việt Nam vừa trải qua 30 năm chiến tranh. Hình ảnh Xôcôlốp rất gần gũi với mỗi chúng ta. Nhân vật này rất sống, rất đáng thương nhưng vô cùng cao đẹp xứng đáng được mọi người yêu mến, cảm phục.

Topics #Cảm nhận #chiến thắng #chiến tranh #con người #cuộc sống #Đất nước #dưa hấu #dũng cảm #hiện đại #học sinh #lao động #niềm tin #phân tích #Phân tích nhân vật Xô-cô-lốp #Puskin #Sô lô khốp #Số phận con người #thời gian #tưởng tượng #uống rượu #văn học #văn phân tích